AMSTERDAM – Homoprofessor Gert Hekma van de UvA komt ze in het buitenland nog wel eens tegen: van die oudere homomannen die zwijmelen over hun eerste kus met een man. In Amsterdam natuurlijk, want daar was het te doen.
”Maar tegenwoordig kun je in heel veel steden, zonder problemen, mannen kussen – in Casablanca, Moskou, Boedapest en Istanboel.” En een kus is een kus, of je hem nou in Barcelona of Berlijn krijgt. Waarmee hij maar bedoelt: Gay Capital Amsterdam, of wat daar nog van over is, moet oppassen.
Het homoleven bloeit in de andere steden, en Amsterdam groeit niet mee. Sterker: Amsterdam staat stil. ”Er gebeuren nauwelijks spannende dingen. De andere steden springen vooruit en dan is het: ‘Dag Amsterdam’. In de jaren zestig, zeventig kon je hier dingen doen die nergens anders mogelijk waren en had de stad een gigantische reputatie. Vliegtuigen vol Fransen, Engelsen en Duitsers werden ingevlogen.”
Vervolgens is de homohoofdstad gemakzuchtig geworden, zo luidt de theorie van Hekma. ”Noem het de wet van de remmende voorsprong: Londen, Parijs en Berlijn hebben Amsterdam ingehaald.”
Eigenlijk is er, als je het Hekma vraagt, in nagenoeg iedere grote Europese stad een openlijk homoleven: Barcelona, Manchester, Milaan, Madrid, Hamburg en in mindere mate Mxfcnchen.
Saunaliefhebbers reizen naar Keulen of Boedapest, met gaysauna’s in eeuwenoude badhuizen. Clubgangers gaan naar Barcelona, Parijs en Londen, en historisch bewuste gays bezoeken het homomuseum in Berlijn.
En waarmee onderscheidt Amsterdam zich nog? Volgens Hekma moeten er meer trekkers komen – te beginnen met het opzetten van een homomuseum en een homowarenhuis. Ze had de Eurogames moeten binnenhalen, de Europese variant van de Gay Games, die in 2005 in Utrecht worden gehouden.
De Canal Parade is aardig, maar daarmee kom je er niet.
”Leuk hoor, maar dat is ook al negen jaar hetzelfde. Negen jaar een Canal Parade en al negen jaar Willeke Alberti. Als je drie keer bij de bloemencorso in Almere bent geweest, dan heb je dat ook wel gezien.”
Amsterdam verliest zijn glans en iedereen heeft daar volgens Hekma schuld aan. Zowel de horeca als de gemeente, die in de subsidies van homo-instanties hakte.
”Vanuit het COC komt ook niks, behalve dat geruzie met elkaar. En Siep de Haan heeft in het begin met de Gay Pride veel goeds gedaan, maar is nu ook alleen maar aan het ruzixebn en aan het klagen.”
Homoveteraan Mattias Duyves, die jarenlang actief is geweest in de homobeweging, vervloekt ook wat hij noemt ‘dat prinses op de erwt-gedrag’.
”Siep de Haan roept de hele tijd dat Amsterdam vertrut, maar inmiddels is het begrip vertrut. Als je de hele tijd maar daar over kakelt, en je komt zelf niet met nieuwe initiatieven, dan schiet het nog niet op. Vertrutting is een beetje een holle frase. Hoe ziet volgens dezelfde onheilsprofeten de onttrutting eruit? Dat is een stuk relevanter.”
Amsterdam heeft nog steeds een stevige positie, door zowel het sterke verenigingsleven, de relatief grote groep homoseksuele bewoners, die als gastvrij bekend staan, en de horeca. Maar zo concludeert Duyves: ”We zijn in de rui.”
Er moet nu dus wat gebeuren. Ook hij denkt dat de komst van een homomuseum een grote aanwinst zal zijn. ”De generatie die de jaren zestig heeft meegemaakt, komt echt niet meer voor de disco’s naar Amsterdam.”
Bovendien: ”Amsterdam heeft jaren kunnen teren op het tolerantietoerisme, omdat hier alles kon: tegelijk dansen, roken, drinken en een kusje stelen in de darkroom, zal ik maar zeggen. Maar tolerantietoerisme raakt aan zijn einde, en er is lang niet genoeg voor de dag van morgen.”
Aan de andere kant hoort die verschuiving er bij, vindt hij.
”Berlijn was de homostad van Europa in de jaren dertig. Door de opkomst van Hitler verdween dat daar en kreeg Parijs de naam: ‘O la la, daar gebeurt het’. In de jaren vijftig, zestig was Londen het en daarna Amsterdam. Het is een competitie.”
Richard Keldoulis van Pink Point, de homo-VVV op de Westermarkt, zegt dat Amsterdam weliswaar niet de meest spannende stad is, maar dat het vanwege ‘de mentaliteit, de vrijheid en de tolerantie’ wel uniek blijft. Een stad waar je de meest uiteenlopende gaysportclubs hebt, waar een tuinclub voor homo’s is en een speciale gay-bridgeclub.
Kom daar maar eens om in andere steden.
MALIKA SEVIL
(Bron: www.parool.nl)